Stare farby, rozpuszczalniki i chemia z piwnicy: dokąd z tym jechać

Puszki z resztkami farby, lakiery, rozpuszczalniki, przepracowany olej i stare środki ogrodnicze to odpady niebezpieczne. Mieszkańcy oddają je w PSZOK swojej gminy, w zamkniętych opakowaniach i bez przelewania. Opakowania po środkach ochrony roślin przyjmie też sklep, który takie środki sprzedaje. Ekipa opróżniająca piwnicę tej chemii nie zabiera, wywozi za to całą resztę. Poniżej piszemy, jak to rozdzielić i bezpiecznie dowieźć na miejsce.

Puszki, kanistry i butelki bez etykiet: co stoi w piwnicy

W piwnicach bloków w Sosnowcu, Będzinie czy Siemianowicach Śląskich schemat jest podobny. Na regale z desek stoi rząd puszek po remontach z ostatnich trzydziestu lat, każda z inną resztką farby. Obok kanister z czymś, co kiedyś było benzyną ekstrakcyjną, butelka po wodzie mineralnej z brązowym płynem i worek nawozu, który dawno zamienił się w kamień. W garażu dochodzą do tego olej silnikowy, płyn do chłodnic i puszki z aerozolem.

Pierwszy krok to przejrzenie wszystkiego przy dobrym świetle, w rękawiczkach i z otwartymi drzwiami. Nie otwieraj puszek, żeby sprawdzić, co jest w środku, wystarczy etykieta i ciężar. Pełna albo do połowy pełna puszka jest wyraźnie cięższa od pustej. Butelki bez etykiet odstaw osobno i niczego z nich nie wąchaj.

Osobno odłóż puszki z aerozolem: lakiery w sprayu, pianki montażowe, odświeżacze, środki owadobójcze. Nawet gdy wydają się puste, w środku zostaje gaz pod ciśnieniem. Nie przebijaj ich, nie zgniataj i nie wrzucaj do ognia. Te, w których jeszcze coś chlupie albo syczy po naciśnięciu zaworu, jadą do PSZOK razem z resztą chemii, a całkiem puste zwykle do metali i tworzyw, jeśli gmina na to pozwala.

• Farby olejne, ftalowe, lakiery i bejce, także zaschnięte tylko z wierzchu.
• Rozpuszczalniki, rozcieńczalniki, benzyna ekstrakcyjna, terpentyna.
• Przepracowany olej silnikowy, płyn hamulcowy, płyn do chłodnic.
• Kleje, masy uszczelniające, środki do impregnacji drewna.
• Środki ochrony roślin, trutki na gryzonie, stare nawozy.
• Kwasy, środki do udrażniania rur, wybielacze w dużych opakowaniach.

Kiedy farba jest odpadem niebezpiecznym, a kiedy nie

Puszka z płynną albo częściowo zaschniętą farbą rozpuszczalnikową to odpad niebezpieczny. Rozpoznasz ją po etykiecie: na opakowaniach takich produktów są piktogramy w czerwonych rombach, na przykład płomień albo wykrzyknik, i napisy o rozcieńczaniu benzyną lub rozcieńczalnikiem. Lakiery, bejce, farby olejne do metalu i większość impregnatów należą do tej grupy.

Farba emulsyjna do ścian, rozcieńczana wodą, sprawia mniej kłopotu. Część gmin pozwala wyrzucić całkowicie zaschniętą puszkę po emulsji do metali lub tworzyw, inne każą oddać każdą puszkę z resztką farby w PSZOK. Zasady ustala regulamin gminy, więc sprawdź w swojej gminie, zanim cokolwiek wrzucisz do żółtego pojemnika. Puszka z płynną emulsją w środku zawsze jedzie do PSZOK.

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wymienia odpady niebezpieczne oraz przeterminowane chemikalia wśród tego, co PSZOK musi przyjmować od mieszkańców. To oznacza, że w każdej gminie jest miejsce, gdzie te rzeczy legalnie oddasz. Godziny, limity ilości i wymagane dokumenty, na przykład potwierdzenie opłaty za śmieci, określa regulamin konkretnego punktu.

Jak bezpiecznie przewieźć chemię do PSZOK samochodem

Najwięcej szkód robi się nie w PSZOK, tylko po drodze. Przewrócona puszka z lakierem w bagażniku to zniszczona tapicerka i zapach na kilka tygodni. Kanister z rozpuszczalnikiem w nagrzanym aucie to opary, którymi oddycha kierowca. Dlatego przewóz chemii zaplanuj tak samo starannie jak jej segregację.

Na miejscu obsługa punktu zwykle sama wskazuje, gdzie postawić skrzynkę, bo chemię zbiera się w osobnym kontenerze albo szafie. Weź ze sobą dokument, o który prosi regulamin, i rękawice robocze. Jeśli przywozisz dużo różnych rzeczy, rozładuj najpierw meble i gruz, a chemię zostaw na koniec, żeby nie stała na rampie, gdy będziesz krążyć między kontenerami.

• Wszystko zostaw w oryginalnych opakowaniach, niczego nie przelewaj do innych butelek.
• Sprawdź, czy każda pokrywka i nakrętka jest dociśnięta, nieszczelne opakowania włóż do worka.
• Puszki i kanistry ustaw pionowo w plastikowej skrzynce albo kartonie wyłożonym folią.
• Skrzynkę zaklinuj w bagażniku tak, żeby nie przesuwała się na zakrętach.
• Jedź z lekko uchylonym oknem i nie zostawiaj auta z chemią w słońcu.
• Butelki bez etykiet opisz markerem, nawet słowem nieznane, obsługa będzie wiedziała, że ma uważać.

Opakowania po środkach ochrony roślin oddasz w sklepie

Działkowcy i właściciele ogródków mają jeszcze jedną drogę. Ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadach opakowaniowych zobowiązuje sklepy, które sprzedają środki ochrony roślin zaliczane do środków niebezpiecznych, do przyjmowania od użytkowników opakowań po tych środkach. Chodzi o puste butelki i saszetki po opryskach, nie o pełne pojemniki ze starym preparatem. Te ostatnie zawieź do PSZOK.

Nawozy to inna historia. Worek nawozu mineralnego, który zbrylił się od wilgoci w piwnicy, nie jest groźny jak rozpuszczalnik, ale też nie wysypuj go na trawnik ani do kanalizacji. Jeśli worek jest szczelny, a nawóz suchy, oddaj go sąsiadowi z działki. Zawilgocony i rozerwany potraktuj jak chemię i zawieź do PSZOK, w szczelnym worku na śmieci.

Najostrożniej podejdź do trutek na myszy i szczury, które w starych piwnicach leżą czasem w kątach od dekad. Granulki w kolorowych saszetkach albo kostki woskowe zbierz w rękawiczkach do słoika z zakrętką, a słoik opisz. Nie zostawiaj ich w otwartym pudełku na regale, bo zwabią psa sąsiada szybciej niż gryzonia. Do PSZOK oddaj je razem ze środkami ochrony roślin.

Czego nie zabieramy z piwnicy i co dzieje się z resztą

Mówimy o tym wprost już przy pierwszej rozmowie: farb z resztkami, lakierów, rozpuszczalników, olejów, płynów samochodowych ani środków ochrony roślin nie wywozimy. Odpady niebezpieczne wymagają osobnej drogi przekazania, której nie prowadzimy, więc nie wrzucamy ich do auta z resztą ładunku. Takie rzeczy klient oddaje sam do PSZOK, a my możemy je przy pracy zebrać w jednym miejscu, żeby nie trzeba było ich szukać po regałach.

Wszystko inne bierzemy. Opróżnianie piwnic to u nas regały, stare meble, rowery, słoiki, kartony, dywany, deski po remontach i sprzęt, który od lat czekał na lepsze czasy. Opróżnianie garaży wygląda podobnie, tylko dochodzą opony, części i narzędzia. Gdy do zabrania są pojedyncze rzeczy z kilku miejsc, zamów wywóz gratów jednym kursem. Zadzwoń pod 573 583 195, powiedz, co stoi w piwnicy lub garażu, a umówimy dzień i godzinę.

Nie wylewaj, nie spalaj i nie mieszaj resztek chemii

Kusi, żeby resztkę rozpuszczalnika wylać do studzienki na podwórku albo do zlewu, a zaschniętą farbę spalić w piecu przy kolejnym paleniu. Obie rzeczy to zły pomysł. Chemia wylana do kanalizacji trafia do oczyszczalni, która nie jest przystosowana do takich ładunków, a wylana na ziemię wsiąka w grunt. Ustawa o odpadach dopuszcza termiczne przekształcanie odpadów tylko w spalarniach i współspalarniach, więc palenie puszek z farbą w domowym piecu jest wykroczeniem, za które grozi kara.

Nie mieszaj też resztek z różnych opakowań, żeby oddać mniej butelek. Środki z chlorem w połączeniu z kwasowymi środkami do czyszczenia wydzielają trujący gaz, a niektóre rozpuszczalniki reagują z innymi chemikaliami w sposób, którego nikt w domu nie przewidzi. Do PSZOK jedzie każde opakowanie osobno, tak jak stało na półce.

Gdy coś już się rozlało, na przykład skorodowana puszka przeciekła na posadzkę, otwórz drzwi i okienko piwnicy, zanim zaczniesz sprzątać. Płynną plamę zasyp piaskiem, trocinami albo żwirkiem dla kota, odczekaj, aż wsiąknie, i zgarnij wszystko szufelką do mocnego worka. Taki worek to również odpad niebezpieczny, który trafia do PSZOK, a nie do kontenera pod blokiem.

Resztka farby, która może się jeszcze przydać

Nie każdą puszkę trzeba od razu oddawać. Jeśli ściany w mieszkaniu malowano niedawno, mała ilość tej samej farby przyda się do poprawek po przesuwaniu mebli. Zostaw ją w szczelnie zamkniętej puszce, napisz na wieczku nazwę koloru i pokój, w którym jej użyto, i postaw na półce, gdzie nie zamarza. Farba emulsyjna, która zamarzła, zwykle nie nadaje się już do użytku.

Pełne, nieotwierane puszki z lakierem albo farbą do drewna oddaj komuś, kto ich użyje. Sąsiad z garażu obok, grupa sąsiedzka w internecie, świetlica czy warsztat terapii zajęciowej to częste kierunki. Zanim wystawisz ogłoszenie, sprawdź datę na puszce i czy produkt nie rozwarstwił się na twardą masę z płynem na wierzchu.

Przy sprzedaży mieszkania albo przekazaniu piwnicy nowemu lokatorowi nie zostawiaj tam niczego z chemii. Spółdzielnia albo wspólnota może potem żądać, żeby poprzedni właściciel się tym zajął, a puszki bez etykiet budzą podejrzenia. Pusta piwnica z zamiecioną podłogą zamyka sprawę bez dyskusji.