Gotówka, biżuteria i dokumenty znalezione przy opróżnianiu mieszkania

Za każdym razem, gdy ktoś oddaje obcym ludziom klucze do mieszkania po rodzicach, pojawia się to samo niewypowiedziane pytanie. Nikt go zwykle nie zadaje wprost, ale słychać je w głosie. Odpowiadamy więc pierwsi, zanim padnie: tak, znajdujemy w mieszkaniach pieniądze, złoto i dokumenty. Częściej, niż się wydaje. I mamy na to jedną zasadę, od której nie ma odstępstw.

Takie rzeczy naprawdę się znajdują, to nie anegdota

Pokolenie, które przeżyło denominację, hiperinflację i kilka reform, nie ufało bankom. Efekt widać do dziś w mieszkaniach po osobach urodzonych przed wojną i tuż po niej: pieniądze rozłożone po kilku miejscach, złote monety w pudełku po herbacie, obrączki zawinięte w chusteczkę na dnie szuflady z bielizną, książeczki oszczędnościowe między kartkami książki kucharskiej.

Rodzina zwykle nie ma o tym pojęcia. Osoba, która chowała te rzeczy, nikomu nie zdążyła powiedzieć albo powiedziała tak ogólnie, że nikt tego nie zapamiętał. Dlatego przy opróżnianiu mieszkania po zmarłym najczęściej to obcy ludzie z ekipą znajdują takie rzeczy pierwsi, przy zdejmowaniu ubrań z wieszaków albo przy wynoszeniu komody.

To nie są wyjątkowe historie na jedną w roku. Przy mieszkaniach po starszych osobach coś takiego trafia się na tyle często, że sposób postępowania musi być z góry ustalony i taki sam za każdym razem, niezależnie od tego, kto akurat jest w ekipie i czy właściciel stoi obok.

Zasada numer jeden: przerywamy i dzwonimy

Gdy w szufladzie pojawia się koperta z pieniędzmi, pudełko z biżuterią albo dokument wyglądający na ważny, praca w tym pomieszczeniu się zatrzymuje. Rzecz zostaje tam, gdzie leży, albo trafia na wskazane wcześniej miejsce zbiorcze, na przykład stół w kuchni. Nikt nie przekłada jej do kieszeni, nie wynosi do auta i nie odkłada na później.

Jeżeli właściciel jest na miejscu, pokazujemy mu znalezisko od razu. Jeżeli pracujemy na przekazane klucze, dzwonimy pod numer ustalony przed rozpoczęciem roboty i opisujemy, co znaleźliśmy i gdzie. Robimy też zdjęcie i wysyłamy je w wiadomości. Dalsza praca w tym pomieszczeniu rusza dopiero po ustaleniu, co z tą rzeczą zrobić.

Ta procedura chroni obie strony i o to w niej chodzi. Ekipa nie zostaje sama z decyzją i z podejrzeniem, a właściciel dostaje informację natychmiast, a nie tydzień później, gdy mieszkanie jest już puste, a jego zawartość rozjechała się po kilku odbiorcach. Przy zleceniach dla zarządców i wspólnot znalezisko trafia dodatkowo do protokołu.

Miejsca, w których to najczęściej leży

Skrytki są zaskakująco powtarzalne, bo ludzie z jednego pokolenia myśleli podobnie. Jeśli przeglądasz mieszkanie przed przyjazdem ekipy, zacznij właśnie od tych miejsc, zamiast otwierać wszystko po kolei.

Osobna kategoria to meble z historią. Sekretarzyki, komody i biurka z okresu międzywojennego bywają wyposażone w skrytki wbudowane przez stolarza: fałszywe dno szuflady, klapka za listwą, wąska przestrzeń między szufladą a tylną ścianką. Przy wynoszeniu takich mebli często coś wypada i dopiero wtedy rodzina dowiaduje się o istnieniu schowka. Jeśli w mieszkaniu stoi stary mebel z litego drewna, obejrzyj go dokładniej niż resztę.

Nie mniej ważne jest to, czego nie widać na liście: kieszenie ubrań w szafie, podszewki płaszczy, wnętrza butów, kosmetyczki i torebki odłożone na górnej półce. Ubrania to strefa, którą rodziny przeglądają najpobieżniej, a właśnie tam ląduje najwięcej drobnych rzeczy odłożonych na wszelki wypadek.

• Szuflada z bielizną i pościelą: koperty, chusteczki z zawiniętą biżuterią, książeczki oszczędnościowe.
• Książki, zwłaszcza duże i rzadko otwierane: banknoty i dokumenty między kartkami.
• Spody i tyły szuflad oraz przestrzeń pod dnem szafki: koperty przyklejone taśmą.
• Pudełka po herbacie, kawie i lekach w kuchni: monety, złoto, klucze do skrytek.
• Ramki na zdjęcia i albumy: dokumenty i banknoty schowane za fotografią.
• Wnętrza mebli tapicerowanych i materace: rzeczy wsunięte pod obicie albo w rozcięcie.

Dokumenty: co odkładamy i czego nie niszczymy

Papiery z mieszkania dzielą się na trzy grupy i tylko jedna z nich jedzie do makulatury. Pierwsza to dokumenty, które trzeba zachować: akty notarialne, umowy, polisy, książeczki wojskowe, świadectwa pracy, dokumentacja medyczna, korespondencja z urzędami, wypisy z ksiąg wieczystych. Odkładamy je w całości, bez przeglądania zawartości.

Druga grupa to rzeczy o wartości wyłącznie osobistej: zdjęcia, listy, pamiętniki, kartki pocztowe, dokumenty szkolne. Tego nigdy nie wyrzucamy z własnej inicjatywy, nawet jeśli wyglądają na nieistotne. Zbieramy je do pudła i przekazujemy rodzinie, która sama zdecyduje, co dalej. Czasem trafiają na śmieci i tak, ale to musi być cudza decyzja, nie nasza.

Trzecia grupa to papier bez wartości: stare rachunki, ulotki, gazety, instrukcje obsługi nieistniejących już urządzeń. To jedzie z makulaturą. Jeśli wśród nich są dokumenty z danymi osobowymi, na życzenie zabezpieczamy je osobno, żeby właściciel mógł je zniszczyć samodzielnie albo oddać do niszczarki.

Jak przygotować mieszkanie, zanim wejdzie ekipa

Najlepsze zabezpieczenie to godzina spędzona w mieszkaniu przed przyjazdem kogokolwiek. Przejrzyj szuflady w sypialni, kieszenie ubrań w szafie, kilka największych książek i pudełka w kuchni. Nie musisz przekopywać całego lokalu, wystarczy sprawdzić te miejsca, gdzie ludzie chowają rzeczy najczęściej.

Rzeczy, które chcesz zachować, zbierz do jednego pomieszczenia i oznacz taśmą albo kartką. Jeszcze lepiej: wynieś je z mieszkania przed robotą. Najwięcej nieporozumień bierze się nie ze złej woli, tylko z ustaleń zapamiętanych w rozmowie, ale nigdzie nie zapisanych. Wiadomość na telefonie z listą rzeczy do zostawienia rozwiązuje ten problem raz na zawsze.

Jeżeli nie możesz być obecny, poproś kogoś zaufanego, żeby zajrzał na chwilę na starcie i na koniec. Nie chodzi o pilnowanie ekipy przez cały dzień, bo to nikomu nie jest potrzebne, tylko o osobę, do której da się zadzwonić z pytaniem, gdy pojawi się wątpliwość. Przy sprawach spadkowych taka osoba oszczędza mnóstwo telefonów między rodzeństwem.

Jak wygląda to przy zleceniu z drugiego końca kraju

Coraz częściej mieszkanie po rodzicach opróżnia rodzina mieszkająca w innym mieście albo za granicą. Wtedy cały mechanizm musi opierać się na komunikacji, bo nikogo nie ma na miejscu. Ustalamy przed startem jeden numer kontaktowy, listę rzeczy do zachowania i miejsce, w którym odkładamy znaleziska. Wszystko, co budzi wątpliwość, jedzie zdjęciem na telefon, zanim cokolwiek się ruszy.

Tak realizujemy opróżnianie mieszkań po zmarłych w Katowicach, Sosnowcu, Bytomiu i pozostałych miastach regionu, także gdy rodzina pojawia się dopiero przy odbiorze kluczy. Dokumenty i pamiątki odkładamy do pudła, które zostaje w mieszkaniu albo trafia pod wskazany adres. Zadzwoń pod 573 583 195, a przed rozpoczęciem pracy ustalimy dokładnie, co ma zostać i pod jaki numer dzwonimy w razie pytań.

Ta sama zasada obowiązuje przy budynkach jednorodzinnych, gdzie opróżnianie domów obejmuje piwnicę, strych i garaż, czyli miejsca, w których rzeczy odkładano przez kilka pokoleń. Tam skrytek bywa najwięcej, a szanse, że rodzina wie o wszystkich, są najmniejsze.

Protokół, świadek i realne granice zaufania

Uczciwie: żadna procedura nie zastąpi zaufania, ale kilka rzeczy je porządkuje. Przy zleceniach od zarządców, wspólnot i firm sporządzamy protokół z przebiegu prac, a znaleziska trafiają do niego z opisem i zdjęciem. Przy komórkach i piwnicach otwieranych na zlecenie administracji obecność jej przedstawiciela jest warunkiem rozpoczęcia pracy, bez wyjątków.

Przy zleceniach prywatnych nikt nie wymaga papierologii, ale możesz o nią poprosić i to normalna prośba. Spis rzeczy odłożonych na bok, zdjęcia przed rozpoczęciem pracy, obecność sąsiada albo kogoś z rodziny przez pierwszą godzinę. Firma, która reaguje na takie prośby z irytacją, mówi Ci coś ważnego o sobie.

Na koniec rzecz, o której mówimy wprost: nie wyceniamy znalezionych przedmiotów i nie kupujemy ich. Nie oceniamy, czy pierścionek jest ze złota, ani ile wart jest zegarek z szuflady. Odkładamy, pokazujemy i tyle. Wycena i decyzja należą do właściciela albo do spadkobierców, a mieszanie tych ról to prosta droga do konfliktu, w którym nikt nie wygrywa.